Prinsjesdag 2020: geen spektakel op pensioengebied, wel oppassen geblazen

Er zijn een paar belangrijke aandachtspunten rond ontslag, WW en pensioenwetgeving waar financials van op de hoogte moeten zijn, bijvoorbeeld dat de werknemersbijdrage voor pensioen gevolgen kan hebben voor een WW of WIA-uitkering.
Delen:

Het pensioenakkoord is op hoofdlijnen bekend en wordt inhoudelijk verder uitgewerkt via wetgeving. Daarbij kan de juridische kant van het zogenaamd ‘invaren’ van opgebouwde pensioenaanspraken een knelpunt zijn. Hoewel voor Prinsjesdag dus weinig pensioennieuws wordt verwacht, wil ik deze bijdrage aangrijpen om een aantal belangrijke aandachtspunten omtrent ontslag en WW in combinatie met pensioen te bespreken.

Beroep op de WW

Nu de economie zwaar getroffen is door de coronacrisis zijn ontslagen onafwendbaar. Veel werknemers zijn hierdoor genoodzaakt een beroep een WW-uitkering te doen. De WW-uitkering is niet afgeleid van het brutoloon, maar van het SV-loon. Een werknemersbijdrage voor het pensioen verlaagt het SV-loon en dus ook de WW-uitkering.

Dit is alleen het geval als het brutoloon na vermindering van de werknemersbijdrage lager is dan 57.232 euro op jaarbasis. Naast de verplichte werknemersbijdrage is het ook mogelijk dat de werknemer vrijwillig bijspaart in een pensioenregeling. Ook deze bijdrage verlaagt het brutoloon en dus ook het SV-loon.

Lees ook: Prinsjesdag 2020 vanuit het arbeidsrecht: kijken voorbij corona

Niet op de hoogte

Werknemers zijn vaak niet op de hoogte dat de werknemersbijdrage voor pensioen gevolgen heeft voor een uiteindelijke WW-uitkering of een WIA-uitkering. Daarom is het van belang dat zowel de werkgever en de werknemer op de hoogte zijn van de gevolgen van een werknemersbijdrage. Zo is het van belang of er een juiste werknemersbijdrage is berekend en is ingehouden op het loon van de werknemer.

Ook is het van belang of de werkgever de werknemer voldoende heeft geïnformeerd dat een werknemersbijdrage invloed kan hebben voor een eventuele WW-uitkering of WIA-uitkering. Het is aannemelijk dat de informatieplicht zwaarder weegt voor de werkgever als hij bijvoorbeeld de pensioenregeling wijzigt door de werknemersbijdrage te verhogen of als een deelnemer besluit vrijwillig te gaan bijsparen in de pensioenregeling. Uiteindelijk geldt dat hoe lager de eigen bijdrage hoe hoger de WW-uitkering.

Onjuiste inhouding

De praktijk leert dat het correct inhouden van de werknemersbijdrage niet altijd goed gaat. De pensioenuitvoerder (pensioenfonds, verzekeraar of een PPI) berekent de eigen bijdrage. De pensioenuitvoerder beperkt zich tot het in rekening brengen van de totale pensioenpremie die bestaat uit de werkgevers- en werknemersbijdrage.

Bij verzekerde regeling geldt dat de verzekeraar vaak niet op de hoogte is van de werknemersbijdrage. Dit is een afspraak tussen werkgever en werknemer. Bij een verplicht gestelde bedrijfstakpensioenfonds wordt de hoogte van de werknemersbijdrage vastgesteld door de bedrijfstak bestaande uit werkgevers- en werknemersorganisaties.

De pensioenuitvoerder berekent echter niet op werknemersniveau hoeveel op het brutoloon van de werknemer moet worden ingehouden. Dit is een taak van de werkgever.

Lees ook: Keuzestress door het Wetsvoorstel Bedrag ineens, RVU en verlofsparen

Verkeerd brutoloon

Fouten kunnen ontstaan doordat nog wordt uitgegaan van een verkeerd brutoloon, verkeerde pensioengrondslag of het hanteren van een verkeerd deeltijdpercentage. Naast het foutief berekenen komt het ook voor dat er een inhouding plaatsvindt die juridisch niet toegestaan is, dan wel ter discussie staat. Zo is het niet toegestaan bij een beschikbare premieregeling een werknemersbijdrage te vragen die hoger is dan de werknemer conform de pensioenovereenkomst aan pensioenbijdrage met de werkgever is overeengekomen.

Een werknemersbijdrage die toeneemt naarmate de deelnemer ouder wordt kan leiden ongelijke beloning tussen oudere en jongere deelnemers de dezelfde werkzaamheden uitvoeren. Kortom, een onjuiste (te hoge) werknemersbijdrage heeft tot gevolg dat de ontslagen werknemer een lagere WW-uitkering ontvangt.

Controleren

De werknemer die ontslagen wordt doet er verstandig aan te controleren of de juiste werknemersbijdrage is ingehouden. Dit geldt ook in geval de regeling bij een pensioenfonds loopt. Voor de werkgever is het eveneens belangrijk te controleren of de werknemersbijdrage juist is. Blijkt de inhouding te hoog dan loopt hij het risico dat de werknemer de te veel ingehouden premies claimt plus het verschil tussen de juiste WW-uitkering en de WW-uitkering die hij ontvangt.

Lees ook: 8 zaken die we al weten over Prinsjesdag 2020

Reorganisatie

Een werkgever die gaat reorganiseren kan overwegen om voor de werknemers die ontslagen gaan worden de eigen bijdrage te beëindigen. Dat zorgt ervoor dat de WW-grondslag iets wordt verhoogd en de werknemer na ontslag een hogere WW-uitkering kan ontvangen. Let daarbij wel op dat de verlaging of beëindiging van de werknemersbijdrage tijdig geschiedt omdat de WW-grondslag wordt berekend over de periode van 13 maanden tot 1 maand voor ontslagdatum.

Deze actie zorgt ervoor dat er dan geen sprake meer is van gelijke beloning bij gelijke arbeid. Werkenden die blijven een eigen bijdrage betalen terwijl de werknemer die ontslagen wordt dit niet langer meer hoeft. Ik verwacht echter niet dat een werknemer die niet ontslagen wordt hier problemen mee heeft. Deze behoudt immers zijn baan. Dit geldt zeker bij wat grotere ondernemingen waar dit onderdeel wordt van het sociaal plan.

Risico’s

Een werkgever die de pensioenregeling gaat wijzigen door het invoeren of verhogen van een werknemersbijdrage zal zich bewust van moeten zijn de risico’s bij het niet juist communiceren over de gevolgen van deze bijdrage. De werknemer moet immer welbewust hebben ingestemd met de wijziging. Bij deze zware zorgplicht hoort de werkgever te vermelden dat de eigen bijdrage niet alleen een verlaging van het nettoloon inhoudt, maar ook de rechten van een eventuele WW-uitkering of WIA-uitkering toch gevolg kan hebben.

Ook een werkgever die een loonoffer vraagt van de werknemer tijdens de ‘coronacrisis’ om zo ontslagen te voorkomen of te minimaliseren zal in deze situatie niet alleen moeten melden dat de loonoffer een verlaging van het pensioengevend loon kan inhouden, dus een verlaging van het ouderdomspensioen en/of partnerpensioen, maar ook dat het loonoffer ook gevolgen voor een eventuele WW-uitkering.

Lees ook: Eigen risico of publiek verzekerd & in- en uitstroom WGA

Wettelijke stopbrief

Ontslag heeft ook gevolgen voor pensioen. Verdere opbouw stopt. Het partnerpensioen bij overlijden voor de pensioendatum wordt verlaagd en de dekking voor een anw-hiaatpensioen eindigt. Belangrijk is dat de werkgever bij ontslag goed communiceert over de gevolgen voor het pensioen. Bij voorkeur nog vóórdat de werknemer daadwerkelijk uit dienst gaat. De wettelijke stopbrief voorziet in de nodige informatie maar wordt pas na het ontslag verstrekt.

Dat is later dan gewenst maar wel een logisch moment: de pensioenuitvoerder weet immers als laatste van het ontslag. Het ligt daarom ook voor de hand dat de werkgever dit samen met zijn adviseur oppakt. Voorziet de regeling bijvoorbeeld in vrijwillige voortzetting dan kan de werknemer dan reeds nagaan of dat interessant voor hem is. Bij ontslag met wederzijds goedvinden kunnen zelfs afspraken worden gemaakt wie de premie betaalt. Kan pensioenopbouw niet vrijwillig worden voortgezet dan kan informatie over de aanstaande verlaging van het partnerpensioen hem tot actie aanzetten om hiervoor vervanging te regelen.

Conclusie

Werkgever en werknemer moeten zich ervan bewust zijn dat de werknemersbijdrage voor pensioen gevolgen kan hebben voor een WW of WIA-uitkering. Communicatie hierover is belangrijk. Een werkgever die een reorganisatie voorziet kan de werknemer tijdig informeren. Zo kan een vrijwillige eigen bijdrage worden beëindigd en/of de werkgever beslissen de verplichte werknemersbijdrage te stoppen. Dit verzacht de financiële achteruitgang van de werknemer na ontslag.

Auteur: Corey Dekker is hoofdredacteur van vakblad Pensioen en Praktijk en werkzaam bij Pensioennavigator

Dit vind je misschien ook interessant