Grensarbeider: hypotheekrente-aftrek in Nederland

11 mrt 2009 Doorsturen Afdrukken

In België woonachtige man, werkzaam in Nederland, moet de hypotheekrente voor zijn Belgische woonhuis in mindering kunnen brengen op zijn Nederlandse premie-inkomen.

Casus

Een man woont in 1994 in België en werkt in Nederland bij een Nederlandse (niet-overheids)werkgever. Hij is dat hele jaar grensarbeider in de zin van artikel 15.3 van het Belgisch-Nederlandse belastingverdrag 1970 (hierna: belastingverdrag) en is daarom niet in Nederland maar in België aan belastingheffing onderworpen voor zijn loon.

Op grond van de Toewijzingsverordening (EEG) Nr. 1408/71 (hierna: Toewijzingsverordening) en het nationale recht is de man in Nederland (de werkstaat) wel premieplichtig voor de volksverzekeringen.

De man heeft een in België gelegen woning, waarvoor hij hypotheekrente betaalt. De inspecteur heeft geen aftrek voor de hypotheekrente toegestaan. Daartegen is de man uiteindelijk in beroep gekomen bij het Hof.

Het Hof heeft de inspecteur in het gelijk gesteld. Vervolgens heeft de man beroep in cassatie ingesteld. De procureur-generaal bij de Hoge Raad beoordeelt in zijn conclusie het beroep in cassatie.

Geschil

De man maakt in cassatie bezwaar tegen het onderscheid dat volgens hem terzake de hypotheekrenteaftrek wordt gemaakt tussen werknemers in publiekrechtelijke dienstbetrekking en werknemers in niet-publiekrechtelijke dienstbetrekking.

Verder is hij het niet eens met het feit dat hem geen hypotheekrenteaftrek is toegestaan, terwijl de per 1 januari 2001 ingevoerde Wet IB 2001 grensoverschrijdende renteaftrek wel toestaat. Tot slot vindt de man dat de hypotheekrente door het Hof ten onrechte als 'negatieve opbrengst eigen woning' is gekwalificeerd; volgens hem gaat het om persoonlijke verplichtingen.

Beoordeling door de procureur-generaal

De procureur-generaal is van mening dat de man geen beroep kan doen op de Wet IB 2001; deze is voor het belastingjaar 1994 niet van toepassing.

Voorts heeft het Hof de hypotheekrente terecht gekwalificeerd als 'negatieve opbrengst eigen woning'; hypotheekrente is in het Nederlands belastingrecht een verwervingslast ter zake van inkomsten in natura (huurwaarde) uit eigen woning. Als die inkomsten ontbreken, mag de rechter deze last niet omkwalificeren tot een wettelijk niet-toepasselijk categorie persoonlijke verplichtingen.

Aan de orde is dan de vraag of er met betrekking tot de hypotheekrenteaftrek inderdaad een (onterecht) onderscheid bestaat tussen ambtenaren en niet-ambtenaren.
De man is in 1994 verplicht verzekerd voor de Nederlandse volksverzekeringen. Omdat Nederland zijn werkstaat is, wijst de Toewijzingsrecht exclusief het Nederlands sociale-zekerheidsstelsel aan voor de man.

Op grond van de artikelen 7 en 8 van de Wet Financiering Volksverzekeringen (WFV) is de maatstaf van heffing het premie-inkomen, waaronder wordt verstaan het belastbare inkomen danwel het belastbare binnenlandse inkomen in de zin van de Wet IB 1964.

Premiegrondslag
Bij de man wordt dus het belastbare binnenlandse inkomen als premiegrondslag gehanteerd. Zijn negatieve inkomsten uit zijn in België gelegen eigen woning worden niet in aanmerking genomen. Daardoor is hij als niet-inwoner slechter af dan een inwoner (ervan uitgaande dat alles zich beneden de premiegrens afspeelt). Het onderscheid waarop de man zich beroept, te weten dat tussen ambtenaren en niet-ambtenaren is niet relevant; de Toewijzingsregeling wijst voor ambtenaren weliswaar het land van vestiging van de ambtelijke dienst aan als verzekeringsland en voor niet-ambtenaren het land van arbeid, maar voor de man zou dit betekenen dat voor hem Nederland sowieso als verzekeringsland zou gelden, of hij nu ambtenaar zou zijn of niet.

De Hoge Raad moet (ambtshalve) beoordelen of ten aanzien van het verschil in premieheffing tussen inwoners en niet-inwoners (en niet tussen ambtenaren en niet-ambtenaren) al dan niet sprake is van discriminatie. Dit is niet het geval als er voor dit verschil in premieheffing een rechtvaardiging bestaat of een verklarend objectief verschil in feitelijke omstandigheden. Daarvan is geen sprake. Niet gesteld of gebleken is dat de man ter compensatie van zijn hogere premie recht heeft op extra sociale uitkeringen; de aanspraken en rechten die inwoners en niet-inwoners opbouwen, zijn dezelfde.

De procureur-generaal concludeert dat er, gelet op de gelijke uitkeringsrechten van inwoners en niet-inwoners, geen reden is waarom voor niet-inwoners een andere premie geheven zou worden (en een andere premiegrondslag zou gelden) dan voor inwoners.

Daaraan doet niet af dat een niet-inwoner in geval van positief buitenlands inkomen (waarover hij geen premie hoeft te betalen) een voordeel zou hebben gehad ten opzichte van een inwoner. Immers, er bestond voor Nederland geen enkele belemmering om zijn wetgeving zodanig te wijzigen dat ook voor niet-inwoners het wereldinkomen de premiegrondslag zou vormen, hetgeen in 2001 ook daadwerkelijk is gebeurd.

Kortom, volgens de inspecteur moet de man net als een inwoner de financieringskosten van zijn Belgische woonhuis in aftrek kunnen brengen op zijn Nederlandse premiegrondslag in 1994 en wel - net zoals bij inwoners - ten bedrage van het negatieve verschil tussen het Nederlandse huurwaardeforfait ex artikel 42a Wet IB 1964 (tekst 1994) en de door de man in 1994 betaalde hypotheekrente.

Conclusie

De procureur-generaal geeft de Hoge Raad in overweging het beroep gegrond te verklaren, de uitspraak van het Hof te vernietigen en de zaak zelf af te doen.

NB: de zaak van de man verschilt van de zaken Renneberg (HvJ EG 16 oktober 2008, zaak C-527/06) en Schumacker (HvJ EG 14 februari 1995, zaak C-279/93), omdat deze zaken zien op de belastingheffing en niet op de premieheffing.

Bron: Hoge Raad, d.d. 27-2-2009, CPG 40763 >>

© Jurisprudentie SalarisNet